>
|
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘
ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา
๗. เสสวดีวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเสสวดีวิมาน
เมื่อพระวังคีสเถระเจ้าจะไต่ถามถึงบุรพกรรมของนางเทพธิดานั้น จึงสรรเสริญวิมานของเธอเสียก่อนเป็น
ปฐม ด้วยคาถา ๗ คาถา ความว่า
[๓๕] ดูกรแม่เทพธิดา อาตมาได้เห็นวิมานของท่านนี้ อันมุง และบังด้วยข่ายแก้วผลึก ข่ายเงินและข่าย
ทองคำ มีพื้นที่เต็มไปด้วยต้นไม้มีผลวิจิตรนานาพรรณ เป็นระเบียบเรียบร้อย น่ารื่นรมย์ เป็นวิมานซึ่งเกิด
กับสำหรับบุญ มีซุ้มประตูแล้วด้วยแก้ว ๗ ประการ ที่ลานวิมานเรี่ยรายไปด้วยทรายทองงดงามมาก มีรัศมี
ส่องสว่างไปทั่วทุกทิศเหมือนพระอาทิตย์มีรัศมีตั้งพันซึ่งกำจัดความมืดมนได้เป็นปกติในยามสรทกาล หรือ
เหมือนกับแสงเปลวเพลิง ซึ่งกำลังลุกอยู่บนยอดภูเขาในเวลากลางคืน หรือ คล้ายกับการลืมตาขึ้นขณะที่
ฟ้าแลบในโอกาสฉะนั้นวิมานนี้เป็นวิมานลอยอยู่ในอากาศ ก้องกังวาลไปด้วยเสียงดนตรีคือพิณเครื่องใหญ่
กลอง และ กังสดาล ประโคมอยู่มิได้ขาดระยะ สุทัสนะเทพนครอันเป็นเมืองพระอินทร์ ซึ่งมั่งคั่งไปด้วย
สมบัติทิพย์ฉันใด วิมานของท่านนี้ก็ฉันนั้น วิมานของท่านนี้ย่อมฟุ้งไปด้วยกลิ่นหอมอย่างยอดเยี่ยมหลาย
อย่างต่าง ๆ กัน คือ กลิ่นดอกปทุม ดอกโกมุท ดอกอุบล ดอกจงกลณี ดอกคัดเค้า ดอกพุดซ้อน ดอกกุหลาบ
ดอกอังกาบ ดอกรัง ดอกอโศกแย้มกลีบ ส่งกลิ่นหอมระรื่น ทั้งตั้งอยู่ริมฝั่งสระโบกขรณี น่ารื่นรมย์ เรียงราย
ไปด้วยไม้หูกวาง ขนุนสำมะรอและต้นไม้กลิ่นหอม มีทั้งไม้เลื้อยชูดอกออกช่อหอมระรื่นห้อยย้อยเกาะก่าย
ลงมาจากปลายใบต้นตาล และมะพร้าว คล้ายกับข่ายแก้วมณี และแก้ประพาฬจัดเป็นของทิพย์ มีขึ้นสำหรับ
ท่านผู้เรืองยศ อนึ่ง ต้นไม้และดอกไม้ผลทั้งหลายซึ่งเป็นต้นไม้เกิดอยู่ในน้ำและบนบก ทั้งเป็นรุกขชาติมีอยู่
ในเมืองมนุษย์ และไม่มีในเมืองมนุษย์ ตลอดจนพรรณไม้ทิพย์ประจำเมืองสวรรค์ ก็ได้มีพร้อมอยู่ใกล้วิมาน
ของท่านท่านได้สมบัติทิพย์ทั้งนี้ เป็นผลแห่งการประพฤติทางกาย วาจา ใจ และ การฝึกฝนอินทรีย์อย่างไร
เพราะผลกรรมอะไร ท่านจึงมาเกิดในวิมานนี้ดูกรนางเทพธิดาผู้มีขนตางอนงาม ขอท่านจงตอบถึงผลกรรม
เป็นเหตุให้ได้วิมานที่ท่านได้แล้วนี้ เป็นไปตามที่อาตมาถามท่านแล้วตามลำดับด้วยเถิด? ลำดับนั้น นาง
เทพธิดาตอบว่า ก็วิมานที่ดิฉันได้แล้วนี้ มีฝูงหงส์ นกกระเรียน ไก่ฟ้า นกกดและนกเขาไฟ เที่ยวร่อนร้องไป
มาทั้งเต็มไปด้วยหมู่นกนางนวลนกกะทุง และพญาหงส์ทองซึ่งเป็นนกทิพย์เที่ยวบินไปมาอยู่ตามลำน้ำ และ
อึงคนึงไปด้วยฝูงนกประเภทอื่น ๆ อีก คือ นกเป็ดน้ำ นกค้อนหอย นกดุเหว่าลาย นกดุเหว่าขาว มีทั้งต้นไม้
ดอก ไม้ต้น ไม้ผล อันเกิดเองหลายอย่างต่างพรรณคือ ต้นแคฝอย ต้นหว้า ต้นอโศก พระคุณเจ้าขา ดิฉันได้
วิมานเหตุนี้ด้วยเหตุผลอันใด ดิฉันจะเล่าเหตุผลอันนั้นถวายพระคุณเจ้านิมนต์ฟังเถิด คือ มีหมู่บ้านหมู่หนึ่ง
ชื่อนาฬกคาม ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของพระนครราชคฤห์ ดิฉันเป็นบุตรสะใภ้ ประจำตระกูลของบ้านนั้น
อันตั้งอยู่ภายในบุรีชุมนุมในหมู่บ้านนั้นเรียกดิฉันว่าเสสวดีดิฉันมีใจชื่นบานได้ก่อสร้างกุศลกรรมไว้ในชาติ
นั้น คือได้บูชาพระธาตุพระธรรมเสนาบดี นามว่า อุปติสสะ ซึ่งเป็นที่บูชาของทวยเทพและมนุษย์ทั้งหลายผู้
มากไปด้วยคุณความดีมีศีลเป็นต้นหาประมาณมิได้ ซึ่งนิพพานไปแล้ว ด้วยเครื่องสักการะหลายอย่าง ล้วน
แต่รัตนะและดอกคำ ก็แหละครั้นบูชาพระธาตุของพระผู้แสวงหาซึ่งคุณอย่างยอดยิ่งผู้ถึงอนุปทิเสสนิพพาน
ธาตุแล้ว ซึ่งในที่สุดยังเหลืออยู่แต่พระธาตุเท่านั้น ครั้นดิฉันละกายมนุษย์นั้นแล้วจึงได้มาเกิดในดาวดึงส์
สวรรค์ชั้นไตรทศ อยู่ประจำวิมานในเทวโลก.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ บรรทัดที่ ๑๒๕๓ - ๑๓๐๕. หน้าที่ ๕๐ - ๕๒.
ขุททกนิกาย วิมาน-เปตวัตถุ เถร-เถรีคาถา
๗. เสสวดีวิมาน
ว่าด้วยผลบุญที่ทำให้ไปเกิดในเสสวดีวิมาน
เมื่อพระวังคีสเถระเจ้าจะไต่ถามถึงบุรพกรรมของนางเทพธิดานั้น จึงสรรเสริญวิมานของเธอเสียก่อนเป็น
ปฐม ด้วยคาถา ๗ คาถา ความว่า
[๓๕] ดูกรแม่เทพธิดา อาตมาได้เห็นวิมานของท่านนี้ อันมุง และบังด้วยข่ายแก้วผลึก ข่ายเงินและข่าย
ทองคำ มีพื้นที่เต็มไปด้วยต้นไม้มีผลวิจิตรนานาพรรณ เป็นระเบียบเรียบร้อย น่ารื่นรมย์ เป็นวิมานซึ่งเกิด
กับสำหรับบุญ มีซุ้มประตูแล้วด้วยแก้ว ๗ ประการ ที่ลานวิมานเรี่ยรายไปด้วยทรายทองงดงามมาก มีรัศมี
ส่องสว่างไปทั่วทุกทิศเหมือนพระอาทิตย์มีรัศมีตั้งพันซึ่งกำจัดความมืดมนได้เป็นปกติในยามสรทกาล หรือ
เหมือนกับแสงเปลวเพลิง ซึ่งกำลังลุกอยู่บนยอดภูเขาในเวลากลางคืน หรือ คล้ายกับการลืมตาขึ้นขณะที่
ฟ้าแลบในโอกาสฉะนั้นวิมานนี้เป็นวิมานลอยอยู่ในอากาศ ก้องกังวาลไปด้วยเสียงดนตรีคือพิณเครื่องใหญ่
กลอง และ กังสดาล ประโคมอยู่มิได้ขาดระยะ สุทัสนะเทพนครอันเป็นเมืองพระอินทร์ ซึ่งมั่งคั่งไปด้วย
สมบัติทิพย์ฉันใด วิมานของท่านนี้ก็ฉันนั้น วิมานของท่านนี้ย่อมฟุ้งไปด้วยกลิ่นหอมอย่างยอดเยี่ยมหลาย
อย่างต่าง ๆ กัน คือ กลิ่นดอกปทุม ดอกโกมุท ดอกอุบล ดอกจงกลณี ดอกคัดเค้า ดอกพุดซ้อน ดอกกุหลาบ
ดอกอังกาบ ดอกรัง ดอกอโศกแย้มกลีบ ส่งกลิ่นหอมระรื่น ทั้งตั้งอยู่ริมฝั่งสระโบกขรณี น่ารื่นรมย์ เรียงราย
ไปด้วยไม้หูกวาง ขนุนสำมะรอและต้นไม้กลิ่นหอม มีทั้งไม้เลื้อยชูดอกออกช่อหอมระรื่นห้อยย้อยเกาะก่าย
ลงมาจากปลายใบต้นตาล และมะพร้าว คล้ายกับข่ายแก้วมณี และแก้ประพาฬจัดเป็นของทิพย์ มีขึ้นสำหรับ
ท่านผู้เรืองยศ อนึ่ง ต้นไม้และดอกไม้ผลทั้งหลายซึ่งเป็นต้นไม้เกิดอยู่ในน้ำและบนบก ทั้งเป็นรุกขชาติมีอยู่
ในเมืองมนุษย์ และไม่มีในเมืองมนุษย์ ตลอดจนพรรณไม้ทิพย์ประจำเมืองสวรรค์ ก็ได้มีพร้อมอยู่ใกล้วิมาน
ของท่านท่านได้สมบัติทิพย์ทั้งนี้ เป็นผลแห่งการประพฤติทางกาย วาจา ใจ และ การฝึกฝนอินทรีย์อย่างไร
เพราะผลกรรมอะไร ท่านจึงมาเกิดในวิมานนี้ดูกรนางเทพธิดาผู้มีขนตางอนงาม ขอท่านจงตอบถึงผลกรรม
เป็นเหตุให้ได้วิมานที่ท่านได้แล้วนี้ เป็นไปตามที่อาตมาถามท่านแล้วตามลำดับด้วยเถิด? ลำดับนั้น นาง
เทพธิดาตอบว่า ก็วิมานที่ดิฉันได้แล้วนี้ มีฝูงหงส์ นกกระเรียน ไก่ฟ้า นกกดและนกเขาไฟ เที่ยวร่อนร้องไป
มาทั้งเต็มไปด้วยหมู่นกนางนวลนกกะทุง และพญาหงส์ทองซึ่งเป็นนกทิพย์เที่ยวบินไปมาอยู่ตามลำน้ำ และ
อึงคนึงไปด้วยฝูงนกประเภทอื่น ๆ อีก คือ นกเป็ดน้ำ นกค้อนหอย นกดุเหว่าลาย นกดุเหว่าขาว มีทั้งต้นไม้
ดอก ไม้ต้น ไม้ผล อันเกิดเองหลายอย่างต่างพรรณคือ ต้นแคฝอย ต้นหว้า ต้นอโศก พระคุณเจ้าขา ดิฉันได้
วิมานเหตุนี้ด้วยเหตุผลอันใด ดิฉันจะเล่าเหตุผลอันนั้นถวายพระคุณเจ้านิมนต์ฟังเถิด คือ มีหมู่บ้านหมู่หนึ่ง
ชื่อนาฬกคาม ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของพระนครราชคฤห์ ดิฉันเป็นบุตรสะใภ้ ประจำตระกูลของบ้านนั้น
อันตั้งอยู่ภายในบุรีชุมนุมในหมู่บ้านนั้นเรียกดิฉันว่าเสสวดีดิฉันมีใจชื่นบานได้ก่อสร้างกุศลกรรมไว้ในชาติ
นั้น คือได้บูชาพระธาตุพระธรรมเสนาบดี นามว่า อุปติสสะ ซึ่งเป็นที่บูชาของทวยเทพและมนุษย์ทั้งหลายผู้
มากไปด้วยคุณความดีมีศีลเป็นต้นหาประมาณมิได้ ซึ่งนิพพานไปแล้ว ด้วยเครื่องสักการะหลายอย่าง ล้วน
แต่รัตนะและดอกคำ ก็แหละครั้นบูชาพระธาตุของพระผู้แสวงหาซึ่งคุณอย่างยอดยิ่งผู้ถึงอนุปทิเสสนิพพาน
ธาตุแล้ว ซึ่งในที่สุดยังเหลืออยู่แต่พระธาตุเท่านั้น ครั้นดิฉันละกายมนุษย์นั้นแล้วจึงได้มาเกิดในดาวดึงส์
สวรรค์ชั้นไตรทศ อยู่ประจำวิมานในเทวโลก.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ บรรทัดที่ ๑๒๕๓ - ๑๓๐๕. หน้าที่ ๕๐ - ๕๒.
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑
ธาตุปูชกเถราปทานที่ ๗ (๒๔๗)
ว่าด้วยผลแห่งการบำรุงพระธาตุ
[๒๔๙] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้สูงสุดกว่านระ เสด็จนิพพานแล้ว เราได้พระธาตุองค์
หนึ่ง ของพระผู้มีพระภาคจอมสัตว์ผู้คงที่เราเก็บพระธาตุของพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธ์พระอาทิตย์นั้นไว้
บูชาตลอด ๕ ปี ดังพระองค์ผู้สูงสุดกว่านระยังดำรงอยู่ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้เราได้บูชาพระธาตุใด ด้วย
การบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลเพราะบำรุงพระธาตุ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์
๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้. ทราบว่า ท่านพระธาตุปู
ชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ บรรทัดที่ ๕๖๐๙ - ๕๖๒๐. หน้าที่ ๒๖๐
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑
ธาตุปูชกเถราปทานที่ ๗ (๒๔๗)
ว่าด้วยผลแห่งการบำรุงพระธาตุ
[๒๔๙] เมื่อพระโลกนาถพระนามว่าสิทธัตถะ ผู้สูงสุดกว่านระ เสด็จนิพพานแล้ว เราได้พระธาตุองค์
หนึ่ง ของพระผู้มีพระภาคจอมสัตว์ผู้คงที่เราเก็บพระธาตุของพระพุทธเจ้าผู้เป็นเผ่าพันธ์พระอาทิตย์นั้นไว้
บูชาตลอด ๕ ปี ดังพระองค์ผู้สูงสุดกว่านระยังดำรงอยู่ ในกัลปที่ ๙๔ แต่กัลปนี้เราได้บูชาพระธาตุใด ด้วย
การบูชานั้น เราไม่รู้จักทุคติเลย นี้เป็นผลเพราะบำรุงพระธาตุ คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์
๘ และอภิญญา ๖ เราทำให้แจ้งชัดแล้ว พระพุทธศาสนาเราได้ทำเสร็จแล้วดังนี้. ทราบว่า ท่านพระธาตุปู
ชกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ บรรทัดที่ ๕๖๐๙ - ๕๖๒๐. หน้าที่ ๒๖๐
|
| |||||||
|
|
|
|
