>
|
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
| |
 |
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๔
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑
ปัจจุปัฏฐานสัญญกเถราปทานที่ ๙ (๑๑๙)
ว่าด้วยผลแห่งการทำกรรมที่ได้โดยยาก
[๑๒๑] ในลำดับกาล เมื่อพระสุคตเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสีเสด็จนิพพานในกาลนั้น ข้าพระองค์เข้าถึง
กำเนิดยักษ์และบรรลุถึงยศข้าพระองค์คิดว่า ความได้ด้วยยากแสงสว่างด้วยยาก การตั้งขึ้นยากได้มีแก่เรา
แล้วหนอ เมื่อโภคสมบัติของเรามีอยู่ พระสุคตเจ้าผู้มีพระจักษุปรินิพพานเสียแล้ว ดังนี้ พระสาวกนามว่า
สาคระ รู้ความดำริของข้าพระองค์ท่านต้องการจะถอนข้าพระองค์ขึ้นจึงมาในสำนักของข้าพระองค์ กล่าว
ว่าจะโศกเศร้าทำไมหนออย่ากลัวเลย จงประพฤติธรรมเถิด ท่านผู้มีเมธาดีพระพุทธ เจ้าทรงส่งเสริมวิทยา
สมบัติของชนทั้งปวงว่า ผู้ใดพึงบูชาพระ-สัมพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกยังดำรงพระชนม์อยู่ก็ดี พึงบูชา
พระธาตุแม้ประมาณเท่าเมล็ดผักกาดของพระพุทธเจ้า แม้นิพพานแล้วก็ดี เมื่อจิตอันเลื่อมใสของผู้นั้น
เสมอกัน บุญก็มีผลมากเสมอกัน เพราะฉะนั้นท่านจงทำสถูปบูชาพระธาตุของพระชินเจ้าเถิด ข้าพระองค์
ได้ฟังวาจาของท่านสาคระแล้ว ได้ทำพุทธสถูป ข้าพระองค์บำรุงพระสถูปอันอุดมของพระมุนีอยู่ ๕ ปี ข้า
แต่พระองค์ผู้จอมสัตว์ เชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ ด้วยกรรมนั้น ข้าพระองค์เสวยสมบัติแล้ว
ได้บรรลุอรหัตในกัลปที่๗๐๐แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระ องค์ มีพระ-นามว่าภูริปัญญา ทรง
สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมากคุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพระ
องค์ทำให้แจ้งชัดแล้วซึ่งพระพุทธศาสนา ข้าพระองค์ได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.ทราบว่า ท่านพระปัจจุปัฏฐาน
สัญญกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ บรรทัดที่ ๓๖๒๖ - ๓๖๔๘. หน้าที่ ๑๖๙ - ๑๗๐.
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๑
ปัจจุปัฏฐานสัญญกเถราปทานที่ ๙ (๑๑๙)
ว่าด้วยผลแห่งการทำกรรมที่ได้โดยยาก
[๑๒๑] ในลำดับกาล เมื่อพระสุคตเจ้าพระนามว่าอัตถทัสสีเสด็จนิพพานในกาลนั้น ข้าพระองค์เข้าถึง
กำเนิดยักษ์และบรรลุถึงยศข้าพระองค์คิดว่า ความได้ด้วยยากแสงสว่างด้วยยาก การตั้งขึ้นยากได้มีแก่เรา
แล้วหนอ เมื่อโภคสมบัติของเรามีอยู่ พระสุคตเจ้าผู้มีพระจักษุปรินิพพานเสียแล้ว ดังนี้ พระสาวกนามว่า
สาคระ รู้ความดำริของข้าพระองค์ท่านต้องการจะถอนข้าพระองค์ขึ้นจึงมาในสำนักของข้าพระองค์ กล่าว
ว่าจะโศกเศร้าทำไมหนออย่ากลัวเลย จงประพฤติธรรมเถิด ท่านผู้มีเมธาดีพระพุทธ เจ้าทรงส่งเสริมวิทยา
สมบัติของชนทั้งปวงว่า ผู้ใดพึงบูชาพระ-สัมพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกยังดำรงพระชนม์อยู่ก็ดี พึงบูชา
พระธาตุแม้ประมาณเท่าเมล็ดผักกาดของพระพุทธเจ้า แม้นิพพานแล้วก็ดี เมื่อจิตอันเลื่อมใสของผู้นั้น
เสมอกัน บุญก็มีผลมากเสมอกัน เพราะฉะนั้นท่านจงทำสถูปบูชาพระธาตุของพระชินเจ้าเถิด ข้าพระองค์
ได้ฟังวาจาของท่านสาคระแล้ว ได้ทำพุทธสถูป ข้าพระองค์บำรุงพระสถูปอันอุดมของพระมุนีอยู่ ๕ ปี ข้า
แต่พระองค์ผู้จอมสัตว์ เชษฐบุรุษของโลก ประเสริฐกว่านระ ด้วยกรรมนั้น ข้าพระองค์เสวยสมบัติแล้ว
ได้บรรลุอรหัตในกัลปที่๗๐๐แต่กัลปนี้ ได้มีพระเจ้าจักรพรรดิ ๔ พระ องค์ มีพระ-นามว่าภูริปัญญา ทรง
สมบูรณ์ด้วยแก้ว ๗ ประการ มีพลมากคุณวิเศษเหล่านี้ คือปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘ และอภิญญา ๖ ข้าพระ
องค์ทำให้แจ้งชัดแล้วซึ่งพระพุทธศาสนา ข้าพระองค์ได้ทำเสร็จแล้ว ดังนี้.ทราบว่า ท่านพระปัจจุปัฏฐาน
สัญญกเถระได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๒ บรรทัดที่ ๓๖๒๖ - ๓๖๔๘. หน้าที่ ๑๖๙ - ๑๗๐.
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก
อภิรูปนันทาเถริยาปทานที่ ๖
ว่าด้วยบุพจริยาของพระอภิรูปนันทาเถรี
[๑๗๖] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกพระนามว่าปัสสี มีพระเนตรงาม
มีพระจักษุในธรรมทั้งปวงเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว ครั้งนั้น ดิฉันเกิดในสกุลใหญ่ที่มั่งคั่งเจริญ ในพระนคร
พันธุมดี เป็นหญิงมีรูปงามน่าพึงใจ และ เป็นที่บูชาของประชุมชนได้เข้าเฝ้าพระพุทธวิปัสสีผู้มีความ
เพียรมากเป็นนายกของโลกได้ฟังธรรมแล้วถึงพระองค์เป็นสรณะสำรวมอยู่ในศีลเมื่อพระผู้มีพระภาค
พระองค์นั้น ผู้มีพระคุณสูงสุดกว่านรชนปรินิพพานแล้ว ดิฉันได้เอาฉัตรทองบูชาไว้ ณ เบื้องบนแห่ง
พระสถูปที่บรรจุพระธาตุ ดิฉันเป็นผู้มีจาคะอันสละแล้วมีศีลจนตลอดชีวิตเคลื่อนจากอัตภาพนั้น ละ
ร่างกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ภพดาวดึงส์ ครั้งนั้น ดิฉันครอบงำเทพธิดาทั้งหมดด้วยฐานะ ๑๐ ประการคือ
ด้วยรูป เสียงกลิ่น รส โผฏฐัพพะ อายุ วรรณะ สุข ยศและความเป็นอธิบดีรุ่งโรจน์ปรากฏอยู่ในภพหลัง
ครั้งนี้ ดิฉันเกิดในพระนครกบิลพัสดุ์เป็นธิดาของศากยราชนามว่า เขมกะ มีนามปรากฏว่นันทาประชุม
ชนกล่าวว่า ดิฉันเป็นผู้หนึ่งซึ่งมีความถึงพร้อมด้วยรูปงามน่าชม เมื่อดิฉันเติบโตเป็นสาว (รู้จัก) ตกแต่ง
รูป และ ผิวพรรณพวกศากยราชมีความวิวาทกันมาก เพราะตัวดิฉัน ครั้งนั้น พระบิดาของดิฉันกล่าวว่า
พวกศากยราชอย่าฉิบหายเสียเลย จึงให้ดิฉันบวชเสีย ครั้นดิฉันบวชแล้วได้ฟังว่าพระตถาคตเจ้าผู้มีพระ
คุณสูงสุดกว่านรชน ทรงติรูป จึงไม่เข้าไปเฝ้า เพราะดิฉันชอบรูปกลัวจะพบพระพุทธเจ้า จึงไม่ไปรับ
โอวาท ครั้งนั้น พระพิชิตมารทรงให้ดิฉันเข้าไปสู่สำนักของพระองค์ด้วยอุบาย พระองค์ทรงฉลาดใน
ทางอุบาย ได้ทรงแสดงหญิง ๓ ชนิด ด้วยฤทธิ์ คือ หญิงสาวสวยเหมือนรูปเทพอัปสร หญิงแก่ หญิงตาย
แล้ว ดิฉันเห็นหญิงทั้ง ๓ แล้ว มีความสลดใจ ไม่ยินดีในซากศพหญิงที่ตายแล้ว มีความเบื่อหน่ายในภพ
เฉยอยู่ ขณะนั้นพระผู้มีพระภาคนายกของโลกตรัสกะดิฉันว่า ดูกรนันทาท่านจงดูร่างกายที่ทุรนทุราย
ไม่สะอาดโสโครก ไหลเข้าถ่ายออกอยู่ ที่พวกพลาชนปรารถนากัน ท่านจงอบรมจิตให้เป็นสมาธิมี
อารมณ์อย่างเดียวด้วยอสุภเถิด รูปนี้เป็นฉันใดรูปท่านนั้นก็เป็นฉันนั้นรูปท่านนั้นเป็นฉันใดรูปนี้ก็เป็น
ฉันนั้น เมื่อท่านพิจารณาเห็นรูปนั้นอย่างนี้ มิได้เกียจคร้านทั้งกลางคืนกลางวันแต่นั้นก็จะเบื่อหน่ายอยู่
ด้วยปัญญาของตน ดิฉันผู้ไม่ประมาทพิจารณาในร่างกายนี้อยู่โดยแยบคายแล้วก็เห็นกายนี้ทั้งกายใน
ภายนอกตามความเป็นจริงเมื่อเป็นเช่นนั้นดิฉันจึงเบื่อหน่ายในกายและไม่ยินดีเป็นภายใน ไม่ประมาท
ไม่เกาะเกี่ยว เป็นผู้สงบเย็นแล้ว ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพโสต
ธาตุ และในเจโตปริยญาณ รู้ปุพเพนิวาสญาณ และทิพจักษุอันหมดจดวิเศษหม่อมฉันสิ้นอาสวะทั้งปวง
แล้วบัดนี้ภพใหม่ไม่มีข้าแต่พระมหาวีรเจ้าหม่อมฉันมีญาณในอรรถะธรรมะนิรุตติ และปฏิภาณเกิดขึ้น
แล้วในสำนักของพระองค์ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนา ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.ทราบว่า
ท่านพระอภิรูปนันทาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ บรรทัดที่ ๖๔๘๓ - ๖๕๒๗. หน้าที่ ๒๗๘ - ๒๘๐.
ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก
อภิรูปนันทาเถริยาปทานที่ ๖
ว่าด้วยบุพจริยาของพระอภิรูปนันทาเถรี
[๑๗๖] ในกัปที่ ๙๑ แต่ภัทรกัปนี้ พระพุทธเจ้าผู้เป็นนายกของโลกพระนามว่าปัสสี มีพระเนตรงาม
มีพระจักษุในธรรมทั้งปวงเสด็จอุบัติขึ้นแล้ว ครั้งนั้น ดิฉันเกิดในสกุลใหญ่ที่มั่งคั่งเจริญ ในพระนคร
พันธุมดี เป็นหญิงมีรูปงามน่าพึงใจ และ เป็นที่บูชาของประชุมชนได้เข้าเฝ้าพระพุทธวิปัสสีผู้มีความ
เพียรมากเป็นนายกของโลกได้ฟังธรรมแล้วถึงพระองค์เป็นสรณะสำรวมอยู่ในศีลเมื่อพระผู้มีพระภาค
พระองค์นั้น ผู้มีพระคุณสูงสุดกว่านรชนปรินิพพานแล้ว ดิฉันได้เอาฉัตรทองบูชาไว้ ณ เบื้องบนแห่ง
พระสถูปที่บรรจุพระธาตุ ดิฉันเป็นผู้มีจาคะอันสละแล้วมีศีลจนตลอดชีวิตเคลื่อนจากอัตภาพนั้น ละ
ร่างกายมนุษย์แล้ว ได้ไปสู่ภพดาวดึงส์ ครั้งนั้น ดิฉันครอบงำเทพธิดาทั้งหมดด้วยฐานะ ๑๐ ประการคือ
ด้วยรูป เสียงกลิ่น รส โผฏฐัพพะ อายุ วรรณะ สุข ยศและความเป็นอธิบดีรุ่งโรจน์ปรากฏอยู่ในภพหลัง
ครั้งนี้ ดิฉันเกิดในพระนครกบิลพัสดุ์เป็นธิดาของศากยราชนามว่า เขมกะ มีนามปรากฏว่นันทาประชุม
ชนกล่าวว่า ดิฉันเป็นผู้หนึ่งซึ่งมีความถึงพร้อมด้วยรูปงามน่าชม เมื่อดิฉันเติบโตเป็นสาว (รู้จัก) ตกแต่ง
รูป และ ผิวพรรณพวกศากยราชมีความวิวาทกันมาก เพราะตัวดิฉัน ครั้งนั้น พระบิดาของดิฉันกล่าวว่า
พวกศากยราชอย่าฉิบหายเสียเลย จึงให้ดิฉันบวชเสีย ครั้นดิฉันบวชแล้วได้ฟังว่าพระตถาคตเจ้าผู้มีพระ
คุณสูงสุดกว่านรชน ทรงติรูป จึงไม่เข้าไปเฝ้า เพราะดิฉันชอบรูปกลัวจะพบพระพุทธเจ้า จึงไม่ไปรับ
โอวาท ครั้งนั้น พระพิชิตมารทรงให้ดิฉันเข้าไปสู่สำนักของพระองค์ด้วยอุบาย พระองค์ทรงฉลาดใน
ทางอุบาย ได้ทรงแสดงหญิง ๓ ชนิด ด้วยฤทธิ์ คือ หญิงสาวสวยเหมือนรูปเทพอัปสร หญิงแก่ หญิงตาย
แล้ว ดิฉันเห็นหญิงทั้ง ๓ แล้ว มีความสลดใจ ไม่ยินดีในซากศพหญิงที่ตายแล้ว มีความเบื่อหน่ายในภพ
เฉยอยู่ ขณะนั้นพระผู้มีพระภาคนายกของโลกตรัสกะดิฉันว่า ดูกรนันทาท่านจงดูร่างกายที่ทุรนทุราย
ไม่สะอาดโสโครก ไหลเข้าถ่ายออกอยู่ ที่พวกพลาชนปรารถนากัน ท่านจงอบรมจิตให้เป็นสมาธิมี
อารมณ์อย่างเดียวด้วยอสุภเถิด รูปนี้เป็นฉันใดรูปท่านนั้นก็เป็นฉันนั้นรูปท่านนั้นเป็นฉันใดรูปนี้ก็เป็น
ฉันนั้น เมื่อท่านพิจารณาเห็นรูปนั้นอย่างนี้ มิได้เกียจคร้านทั้งกลางคืนกลางวันแต่นั้นก็จะเบื่อหน่ายอยู่
ด้วยปัญญาของตน ดิฉันผู้ไม่ประมาทพิจารณาในร่างกายนี้อยู่โดยแยบคายแล้วก็เห็นกายนี้ทั้งกายใน
ภายนอกตามความเป็นจริงเมื่อเป็นเช่นนั้นดิฉันจึงเบื่อหน่ายในกายและไม่ยินดีเป็นภายใน ไม่ประมาท
ไม่เกาะเกี่ยว เป็นผู้สงบเย็นแล้ว ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ ในทิพโสต
ธาตุ และในเจโตปริยญาณ รู้ปุพเพนิวาสญาณ และทิพจักษุอันหมดจดวิเศษหม่อมฉันสิ้นอาสวะทั้งปวง
แล้วบัดนี้ภพใหม่ไม่มีข้าแต่พระมหาวีรเจ้าหม่อมฉันมีญาณในอรรถะธรรมะนิรุตติ และปฏิภาณเกิดขึ้น
แล้วในสำนักของพระองค์ดิฉันเผากิเลสทั้งหลายแล้ว ... พระพุทธศาสนา ดิฉันได้ทำเสร็จแล้ว.ทราบว่า
ท่านพระอภิรูปนันทาภิกษุณีได้กล่าวคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้แล.
เนื้อความพระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ บรรทัดที่ ๖๔๘๓ - ๖๕๒๗. หน้าที่ ๒๗๘ - ๒๘๐.
|
| |||||||
|
|
|
|
